IV. MANSIÓN VIARIA E TERMAS NATURAIS.

 

Aquis Querquennis era a terceira das mansións da Via Nova a partir de Bracara  e, xunto con Bergidum , unha das que conseguiu un maior desenvolvemento urbanístico, converténdose durante o século II na verdadeira capital dos Quarquernos, se temos en conta a mención de Ptolomeo que, como xa se dixo, considéraa  polis (cidade).

                            Por outra banda, a referencia do Itinerario de Antonino, atribuíndolle unha distancia desde Braga de 53 millas, viuse corroborada recentemente coa aparición dun gran miliario nas inmediacións das termas, que confirma plenamente o dato, tradicionalmente transmitido, como ciertou.

 Con todo, e salvo noticias soltas de achados diversos en superficie preto da área das surgencias termais, coñecemos pouco aínda acerca de este establecemento civil, posto que, en comparación co campamento, é pouco aínda o que neste sector escavouse.

 Tentouse no seu día na área das surgencias termais, pero resultou imposible debido á pronta aparición do nivel freático. Tentouse tamén en 1985 á beira da antiga estrada, en fronte e no lado oposto da desaparecida casa reitoral de Ou Baño, e aínda que a escavación prometía, o cadro alí trazado quedou inconcluso e á espera de que, nun próximo futuro, fixásese nel a atención dos responsables da investigación arqueolóxica.

 Onde, con todo, efectuáronse traballos de indubidable envergadura foi no sector máis próximo ao campamento, a media distancia entre este e as surgencias termais, e nunha zona de ladeira que mergulladora cara a NE.

 As estruturas aquí descubertas, conservadas nalgúns sectores ata 125 centímetros de altura, corresponden a tres tipos de edificacións: un patio murado coa súa cisterna central, ao sur; un gran corralón co teito apoiado, nunha primeira fase, sobre grosos pilastrones graníticos e provisto de forno panificador, a NW, e, na segunda, con diversas estancias dunha edificación máis coidada, en cuxo chan se perciben canles, fogares de boa factura e unha gran entrada de porta dobre á que se accedería mediante escaleira exterior desde a vía contigua oriental, atendendo a ldesnivel existente.Segue á porta, cara ao interior, un zaguán lousado con bloques graníticos, que fai de distribuidor para o corralón, magníficamente drenado, e para a vivenda propiamente dita.Advírtense , ademais, dúas particularidades no conxunto.A primeira, que existe un primitivo nivel habitacional, a SE, posteriormente arrasado polas novas edificacións, e a segunda que o primitivo corralón vió reducida a súa superficie pola invasión de estancias da área habitable, sen dúbida necesarias para o desenvolvemento da actividade crecente do establecemento.

 

                                Por outra banda, é moito aínda o que falta por escavar e non nos atrevemos a lanzar hipóteses fiables acerca da función específica destas construcións.Agora ben, a nosa primeira impresión é a de que se trata dun edificio hostaleiro, chámese como se queira, en consonancia coa función primordial da mansión viaria mesma. Só engadir que na antiga igrexa de Ou Baño foi achada no século XIX unha lápida paleocristiana que alude a un raparigo de 17 anos alí enterrado chamado Alepio. Por outra banda, a documentación altomedieval habla de a existencia de dúas basílicas semiderruídas no lugar, unha delas dedicada a Santa Martín e outra a San Juan Bautista. En opinión de Pierre David, cando se dá unha combinación deste estilo pode falarse da existencia dunha parochia suévica, que nós vemos viable identificar coa de Cerecis , no canto de Cercenis  , segundo tamén é coñecida, pertencente na época Suevo-Visigótica á diocese bracarense, segundo o Parochiale Suevicum.


Teléfono/Phone:  (+34)  988 444 401       E-mail:  aquae@fundacionaqvianova.com