VII. A SEDE  DA FUNDACIÓN E CENTROS DE INTERPRETACIÓN-MUSEOS  DA QUARQUERNIA  E VIA NOVA.

Componse de diversos edificios, construídos en datas sucesivas, na actualidade pertencentes todos eles á Fundación Aquae Querquennae Via Nova.

 

                   1. RESIDENCIA

 

A máis antiga das construcións, con fachada de vila romana bajoimperial, foi construído polo Grupo Larouco con axudas substanciais de Unión Fenosa e achegas do INEM a través do Concello de Bande.Nel contense actualmente a biblioteca, a residencia de arqueólogos, as salas de manipulación de materiais arqueolóxicos , así como talleres de restauración e as oficinas de dirección e arquivo.Continúa sendo sede, tamén, do Grupo Larouco e da revista do mesmo nome.

 

                   2. CENTRO DE INTERPRETACIÓN DA QUARQUERNIA.

 

Seguiulle no tempo o Centro de Interpretación/Museo construído no seu día pola Dirección Xeral de Turismo coa colaboración da Deputación de Ourense.Trátase   dun edificio dotado de certa imponencia, no que cabe distinguir, en primeiro lugar, un enorme hall de entrada, que se diversifica, polo menos, en tres ambientes distintos, máis a área de recepción e servizos; un salón de actos, ampliable cara ao hall, con cabida para sesenta persoas extensibles a 120, e un gran módulo cúbico de dúas plantas comunicadas por medio dunha escaleira central.

 A planta superior deste módulo alberga a exposición permanente que trata de narrar os avatares do pobo galaico-romano dos Quarquernos, que habitaban as terras da contorna, entre Ou Vieiro e o val das Salas, de Norte a Sur, e A Limia  e serras de Santa Eufemia e Xurés, de Leste a Oeste.

 

A exposición áchase compartimentada, diacrónicamente, en cinco salgas, que levan por título: Ou abrente, Roma non horizonte, A xénese  dá Quarquernia, Castra Quarquernorum (establecemento militar), A mansión de Aquis  Querquennis (establecemento civil) e Ou solpor.

 

En Ou Abrente, e despois da presentación de rigor que realiza a fada do zaguán, cuxa voz en off debería acompañar ao visitante durante todo o percorrido explicando os contidos, preténdese describir a paisaxe da zona, tanto actual como histórico, sendo precisamente os vestixios máis antigos da comarca o prato forte da mostra.Existen expostos algúns materiais orixinarios, pero o groso do que se exhibe consiste en reproducións fotográficas e recreacións de escenas e obxectos mediante pinturas e maquetas.

 

A segunda das salas, Roma non Horizonte, trata de mostrar as etapas polas que foi pasando o proceso de conquista e integración destes territorios nos dominios romanos, presidindo o conxunto a reprodución xigante dunha moeda da caetra. Non existen obxectos genuínos nesta sección.

 

Pásase, a continuación, á sala que ten por títulou A Xénese  dá Quarquernia, describindo e salientando os elementos que acreditan aos Quarquernos como pobo galaico-romano e á vez exhibindo fotogramas dos seus castros, dos seus guerreiros, das súas inscricións romanas e dalgunhas das súas decoracións reais sobre restos da época.

 

Castra Quarquernorum, unha Cidade Militar é o rótulo que campea na cuarta sala, exhibíndose nela, en primeiro lugar, materiais construtivos e decorativos procedentes do campamento para, a continuación, ilustrar as súas paredes con fotogramas alusivos, especialmente, ao proceso de escavación e reconstrución das estruturas de o establecemento militar. Unha gran maqueta das ruínas escavadas ocupa parte da sala, mentres que, aproveitando un saínte rectangular cara á caixa da escaleira, reproduciuse, a escala, unha aedes ou templo dedicado ao emperador Domiciano, con estatua sobre podio incluída, posto que sería este emperador o destinatario doutra auténtica, de bronce, cuxos fragmentos foron achados nunha cisterna do campamento.

 

Da sala anterior pásase á quinta: Aquis Querquennis como asentamento civil.Preténdese  nesta ocasión, especialmente, mostrar as actividades pertinentes a unha mansión viaria, unificando o relato ao redor da visita dun prócer romano, o procurador Lucio Didio Mariño.Tamén se exhiben vasijas cerámicas auténticas procedentes da escavación da mansión, así como epígrafes diversos provenientes dos seus arredores.

 

A última das salas, a sexta, se intitula Ou Solpor, e nela exhíbense as últimas mostras da presenza romana na comarca, así como as primeiras alusivas á aparición do cristianismo nesta zona e terras anejas, contendo fotogramas de monumentos sacros famosos, que chegan ata o século X.

 

E tras iso, despídese a fada do inicio, xa ataviada doutra maneira, atopándose o visitante de fronte, ao saír, cunha caixa interior da escaleira decorada coa representación da columna dos pobos da ponte de Chaves e ilustracións alusivas a cada unha do dez civitates alí mencionadas, entre elas, está claro, a dos Quarquernos, cuxo etnónimo destaca, polo seu tamaño, sobre os das outras nove.

 

                    3. CENTRO DE INTERPRETACIÓN DA VIA NOVA.

 

 

                    

                     Componse esencialmente de tres partes:  Vestíbulo, onde se expoñen aspectos diversos relacionados coas vías romanas ,en xeral, e de Hispania   , en particular ; modos de viaxar na antigüidade (á dereita de planta baixa); técnicas empregadas na construción das vías romanas (fronte oeste da planta baixa) e decurso topográfico e iconográfico da Via Nova que, con todo e en canto percorrido, inicia o seu decurso no arco de Bracara  Augusta ,que dá paso á primeira das seccións e vai serpenteando por o chan, mediante pisadas, a maneira de tránsito simbólico  da vía, incluída unha mutatio ,dentrou da sala dedicada a técnicas viarias.

 

 

                   3.1. Vestíbulo.

 

 

                   Baixo a cúpula central do gran ámbito represéntanse, no teito, as viaxes míticas celestes, centrados sobre a figura de Helios , o Sol, en tanto que  ,no chan e en perpendicular co anterior, as viaxes marinos, con Neptuno como referente.

                 Na parede oriental destaca, sobre todo, un gran mapa do orbe romano, en orixinal, pero tamén traducido á cartografía moderna, que é coñecido como Tabula Peutingeriana , facendo alusión tal nome ao do descubridor da mesma.Por outra banda, na parede oposta, a occidental, exhíbense os mapas correspondentes ás vías romanas da península ibérica e tamén da Gallaecia  romana.Nestas e demais paredes, ademais, iconas diversas relacionadas coa mitoloxía e símbolos das viaxes.

               E, a través dunha entrada que flanquean os bustos de Vespasiano e Perico, chégase , a continuación a un gran hall dedicado a tránsito e distribución de itinerarios, ademais de asento de medeus audiovisuais, aomesmo tie mpo que complemento ocasional do salón de actos.

 

                   3.2. O espazo ao que se refire este apartado divídese en tres salgas diferentes:

 

                   
                   A primeira dedicada a preparativos para unha viaxe, con catro aspectos fundamentais a ter en conta:  tempo elegible para viaxar e petición do auxilio dos deuses, no plafón dereito ; e mapas para a viaxe, así como a impedimenta indispensable no da izquiera.

 

                  A segunda das salas áchase dedicada a mostrar ao visitante, intuitivamente, de que  maneira se viaxaba na antigüidade: a pé (parede dereita) e dacabalo (parede esquerda).

 

                Na terceira, co mesmo fin e diferente temática: viaxes en vehículos como unha seda, á dereita, e  por mar e en barco, á ziquierda.

 

                 3.3. Escenas diversas na construción dunha vía, neste caso plasmadas a acuarela, polo pintor Javier Varela, sobre as altas paredes do local: fases de construción nunha vía, procesos na erección  dunha ponte pétreo; tipos de pontes ao longo da histpria  etc.

Na parede sur deste ámbito: Gran mapa das vías romanas de Gallaecia  co trazado de todas elas, servendo, de   estre modo,  de introdución xeral á exposición da Via Nova propiamente dita.

 

 

                  3.4. Ao longo desta ampla sala, dividida en dúas por unha exposición  lineal de miliarios  auténticos, poden observarse, sobre a parede esquerda, o despregamento da Vía Nova sobre cartas 1/25000, con toudá a panoplia de miliarios, pontes, mansións propias, edificios posteriores debidos ao seu paso etc,  da ruta, sendo interrompido a súa decurso por unha maqueta que representa unha  mansión viaria, unhas millas antes da súa fínao, así mesmo baixo outro arco que, neste caso, vén responder á súa chegada a Asturica  (Astorga).

En cambio, sobre as vidreiras da parede dereita, e tras a exhibición no arranque do inédito , ata agora, mapa da vía de Barros Sibelo,  poden admirarse representacións de viaxeiros famosos ,que percorrerían a vía nunha e outra dirección ao longo da antigüidade.

 

Só engadir ao exposto que,  ao Centro Arqueolóxico, pertence tamén outro edificio destinado a almacén, con posibilidades de ser convertido en laboratorio se fixese falta, o cal veu a axustarse, como unha luva, ao complexo consatructivo preexistente.

Teléfono/Phone:  (+34)  988 444 401       E-mail:  aquae@fundacionaqvianova.com